Tuin verlichten

In-Lite werkt op 12 volt. Het enige onderdeel dat op het lichtnet komt, is de transformator, en die gaat in een stopcontact. Daarom mag je het zelf aanleggen; In-Lite raadt wel aan de installatie te laten controleren door een erkend installateur.

Deze pagina is voor wie de tuin wil verlichten met In-Lite. Je leest de stappen in volgorde, van het lichtplan tot het wegwerken van de kabel, wat je per stap nodig hebt, waar het vaak misgaat en welke producten erbij horen.

Begin bij wat je wilt verlichten, niet bij welke lamp je mooi vindt. Die volgorde voorkomt de fout die het vaakst gemaakt wordt: een tuin vol losse lampjes die samen te weinig doen op de plekken waar het ertoe doet.

Waar je licht voor gebruikt

• Pad: lage baanverlichting, zodat je 's avonds ziet waar je loopt zonder in het licht te kijken.
• Terras: warm licht rond de zithoek en de tafel, sterk genoeg om te zien en zacht genoeg om te blijven zitten.
• Border: kleine spots tussen de beplanting laten de vorm en structuur van je borders ook in het donker zien.
• Gevel: licht langs de muur omhoog of omlaag maakt de gevel het rustpunt waar de rest van de tuin omheen ligt.
• Oprit: verlichting die de rand van de oprit markeert, zodat achteruit inparkeren geen gokwerk meer is.
• Boom: een spot laag bij de stam zet de boom in het licht en maakt hem 's avonds het grootste element in de tuin.
• Trap: licht in of naast de treden maakt het hoogteverschil zichtbaar; dat is hier vooral een veiligheidskwestie.

De stappen

1. Stap 1 Bepaal wat het licht moet doen

   Er zijn drie functies. Veilig lopen: traptreden, hoogteverschillen, het pad naar de voordeur; hier wil je gericht licht op de grond, niet in de ogen. Oriëntatie: de randen van het terras, de oprit, de scheiding tussen gras en border; weinig licht is genoeg. Sfeer: een boom, een muur, een haag; hier gaat het om wat je aanlicht, niet om hoeveel. Loop je tuin in het donker één keer af en schrijf per plek op welke van de drie het is. Dat lijstje is je lichtplan.

   Nodig: Een plattegrond van de tuin.

2. Stap 2 Verdeel de tuin in zones

   Groepeer de plekken die je tegelijk aan wilt hebben. Een gebruikelijke indeling is: entree en oprit, terras, en de tuin verderop. Zones bepalen hoe je later wilt kunnen schakelen, en ze helpen je om de belasting te verdelen.

   Nodig: Je lichtplan uit stap 1.

3. Stap 3 Kies de armaturen

   Voor een boom of beplanting kies je een buitenspot, die je richt op wat je wilt aanlichten. Langs een pad of in een border passen staande lampen, en in bestrating of een vlonder grondspots. Aan een gevel, muur of schutting hang je een wandlamp, naar beneden gericht of up-down. Kies liever een paar goede punten dan veel zwakke: vier armaturen die precies doen wat ze moeten, geven een rustiger beeld dan tien die overal een beetje licht maken.

   Op de productpagina's staan de gegevens waarmee je kiest: kleurtemperatuur, lichthoek in graden, IP-klasse en installatiewaarde.

   Nodig: De armaturen.

4. Stap 4 Reken de transformator na

   Elk armatuur heeft een installatiewaarde in VA, en de transformator heeft een maximum: 75 VA bij de TRANSFORMATOR HUB 75 en 150 VA bij de SMART HUB 150, met hoogstens 100 VA per kabelingang. De som van je armaturen moet daaronder blijven. In-Lite staat toe dat je een transformator tot zijn maximum belast; wij raden aan ongeveer 20 procent ruimte over te laten, zodat je later nog kunt uitbreiden. Op 75 VA passen dan ongeveer dertien tot veertien armaturen van gemiddeld 4 VA.

   Nodig: Een transformator.

5. Stap 5 Kies de kabel

   Er zijn twee soorten in-lite kabel. Met 14/2 mag elk eindpunt tot 40 meter kabel van de transformator liggen, met 10/2 tot 80 meter; dat geldt ook voor een aftakking. Heb je armaturen van meer dan 35 W, gebruik dan altijd 10/2. In-Lite adviseert één type kabel per tuin. Twijfel je, kies dan 10/2. Teken op je plattegrond waar de kabel loopt, en reken royaal.

   Nodig: In-lite kabel, 14/2 of 10/2.

6. Stap 6 Leg de kabel, nog zonder stroom

   Begin bij de plek waar de transformator komt en werk naar buiten toe. Leg de kabel los op de grond langs de route die je hebt getekend, en leg hem ruim: een kabel die precies past, past niet meer zodra je een armatuur tien centimeter verplaatst. De kabel hoeft geen rondje te maken en mag ergens eindigen.

   Nodig: De kabel.

7. Stap 7 Sluit de armaturen aan

   Sluit de armaturen aan op de kabel met de Easy-Lock die bij elk armatuur wordt meegeleverd. Voor een aftakking gebruik je een CC-2 kabelverbinder; belast één verbinder met hoogstens 50 watt. Hangt een armatuur verder van de kabel, dan verleng je de kabel van het armatuur met een verlengkabel van 1, 2 of 3 meter. Doe dit terwijl alles nog los ligt, zodat je kunt schuiven.

   Nodig: Easy-Lock (meegeleverd), CC-2 kabelverbinders, eventueel verlengkabels.

8. Stap 8 Draai proef voordat je graaft

   Sluit de transformator aan, zet het systeem aan en kijk in het donker naar het resultaat. Dit is het moment om armaturen te verplaatsen, te draaien of te kantelen. Zodra de kabel onder de grond ligt, is elke correctie graafwerk.

   Nodig: Een avond.

9. Stap 9 Werk de kabel weg

   Volgens In-Lite kan de kabel direct onder een laagje aarde of onder het straatwerk. Wij raden aan hem zo diep te leggen dat je er bij het spitten niet in steekt, en onder bestrating in een mantelbuis, zodat je er later bij kunt zonder de bestrating open te breken. Maak een foto van de route voordat je de kabel afdekt. Het uiteinde werk je af met een afdekdopje, de CABLE CAP.

   Nodig: Een schep, eventueel een mantelbuis.

10. Stap 10 Hang de transformator op

    De transformator hangt overdekt, vrij van neerslag en minstens 50 cm boven de grond; de stekker gaat in een stopcontact. Kan dat niet, gebruik dan een HUB PROTECTOR. Kies een plek die bereikbaar blijft, om te schakelen, om een lichtsensor of bewegingsmelder toe te voegen, of om later een lijn bij te zetten.

    Nodig: Een overdekt stopcontact, eventueel een HUB PROTECTOR.

In-Lite geeft 5 jaar garantie op armaturen, transformatoren, kabels en verbinders, mits alles volgens de handleiding is geïnstalleerd. Gebruik je onderdelen die niet van in-lite zijn, dan vervalt de garantie. Bewaar je aankoopbon of factuur.

Waar het misgaat

• De transformator zit vol. Zit de som van je armaturen tegen het maximum aan, dan kun je niets meer bijplaatsen zonder een zwaardere transformator. Tel je waarden op voordat je bestelt en laat ruimte over.
• De kabel ligt te krap. Wie precies genoeg kabel koopt, komt bij het laatste armatuur een halve meter tekort, en dan zit er een verbinding op een plek waar je hem niet wilt.
• Een restje kabel uit de schuur. Ook voor het laatste stukje niet: met onderdelen die niet van in-lite zijn, vervalt de garantie.

De producten die erbij horen

Lees verder

• Hoe maak ik een lichtplan met In-Lite?: Het lichtplan in vijf stappen, met de transformator en de kabellengte.
• Hoe installeer ik In-Lite zelf?: Zelf aanleggen, met de garantievoorwaarde en de installatievideo van In-Lite.
• Terras aanleggen: Licht in het terras: leg de kabel onder bestrating in een mantelbuis.
• Oprit aanleggen: De randen van de oprit markeren met grondspots.